Quo Vadis?

Zoals elk jaar is mijn eerste klus in het nieuwe jaar, het op een rijtje zetten van de leegstandsontwikkeling in het afgelopen jaar. Dit jaar werd dat geen positief verhaal, na een paar jaren van herstel is in 2019 de leegstand weer fors gestegen. Daar is de afgelopen weken genoeg over geschreven, dat ga ik hier niet herhalen.

In het bericht over leegstand stond echter ook een constatering die ik omwille van de focus niet verder heb uitgewerkt, maar die wel meer aandacht verdient. Het gaat om het aantal gestopte winkels in 2019, dat lag met bijna 2.800 (3% van de totale voorraad) op een extreem en historisch hoog niveau. Gaat dat de komende 5 jaar zo door, dan zou de uitspraak die Cor molenaar ooit deed “Er verdwijnen de komende 5 jaar 15.000 winkels” met enkele jaren vertraging misschien zelfs nog uitkomen.

Laatste fysieke winkel sluit in 2080

Doen we met statistiek een trendextrapolatie dan zou dit betekenen dat voor 2080 de laatste fysieke winkel in Nederland haar deuren heeft gesloten. Als onze New Gen leden een beetje gezond leven moeten zij dat nog gewoon kunnen meemaken.

Dat wij straks geen fysieke winkels meer hebben is een vergezicht dat ik niet geloof, maar dat er de komende jaren nog veel winkels zullen sluiten, lijkt me redelijk zeker. De hamvraag is dan waar gaat dit stoppen, ergens tussen de 90.000 winkels die we nu hebben en de nul waar we met de huidige trend rond 2080 uitkomen. Dat is een glazen bol waar ik heel graag in wil kijken.

Faillissementen winkelketens dragen beperkt bij

Het ultieme antwoord heb ik niet, maar door de stoppers van vorig jaar verder af te pellen krijgen we wat meer beeld. De eerste constatering is dat faillissementen van ketens veel stof doen opwaaien, maar beperkt bijdragen aan het totale aantal stoppers. Als ik alle sluitingen van Op=Op, Hudson’s Bay, Intertoys etc. bij elkaar optel kom ik tot zo’n 500 winkelsluitingen, dat is minder dan 20% van het totale aantal sluitingen. Zeker relevant maar niet de grootste veroorzaker.

Kijken we dan naar de andere ketens die hun winkelnetwerk aan het herstructureren zijn dan zorgt dat voor zo’n 300 sluitingen, dat is dus zo’n 10% van het totaal. De overige 2.000 sluiting waren allemaal zelfstandige winkeliers die vorig jaar gestopt zijn. Dat is een groot aantal en dat roept vragen op.

Allereerst strookt dit aantal niet met het aantal door het CBS geregistreerde faillissementen. Dat waren er in de handel 730, de sector handel is veel breder dan detailhandel dus maar een deel van deze 730 faillissementen waren winkels die failliet gingen. Dus een faillissement was voor veel ondernemers niet de reden om te stoppen.

Vergrijzing winkeliers

Kijken naar de cijfers van Retail Insiders dan blijkt meer dan 20% van de werkenden in de detailhandel non-food ouder dan 55 jaar te zijn. Van het totaalaantal werkenden is, volgens het CBS, 11% 55 jaar of ouder. Daar lijkt dus een belangrijke verklaring te zitten. Waarschijnlijk waren er vorig jaar dus veel bedrijfsbeëindigingen vanwege pensionering, zonder bedrijfsopvolging.

Detailhandel wordt steeds minder dominant

Als dat klopt is ook het einde nog niet in zicht. De gemiddelde Nederlandse winkelier is nog steeds relatief oud en zolang jongeren niet staan te springen om een winkel te starten zal het Nederlandse winkelbestand dus nog verder krimpen. Uiteindelijk zal daar een nieuw evenwicht in moeten worden gevonden. Detailhandel krijgt daarmee een meer ondergeschikte rol in de Nederlandse stadscentra en wij als sector zullen ons daarop moeten heroriënteren. Voor de NRW is die heroriëntatie een van de belangrijke speerpunten voor 2020, hoe in de toekomst om te gaan met de W, van de NRW. Waar de sector heen gaat blijft een glazen bol, maar de richting die de NRW op gaat zal dit jaar verder duidelijk worden.

 


Gertjan Slob, Director of Research bij Locatus en voorzitter NRW Commissie Kennis & Innovatie

Nieuwe handreiking: Eerste hulp bij de transitie van winkelgebieden

Om de coronacrisis het hoofd te bieden, is het voor centrum- en winkelgebieden essentieel om versneld in beweging te komen met acties voor herstel voor de korte én lange termijn. NRW, de Retailagenda, Retail Insiders en Platform De Nieuwe Winkelstraat hebben daarom een raamwerk ontwikkeld met instrumenten om aan de slag te kunnen. Deze handreiking … Lees verder

Partijen zetten laatste stap in ‘Steunakkoord voor en door de Retailsector’

Retailers, verhuurders van retailvastgoed en brancheverenigingen hebben op 2 juni het ‘Steunakkoord voor en door de Nederlandse Retailsector’ afgerond. De initiatiefnemers en opstellers van het akkoord laten weten dat ‘met deze overeenkomst er een goede basis ligt om vooruit te kijken’. Met steun van de grote banken en het ministerie van Economische Zaken is op … Lees verder

NRW publiceert de Handreiking Verantwoord bezoek Winkelgebieden

Nu de aanpak van de Covid-19-crisis in een nieuwe fase is gekomen, vinden bezoekers hun weg weer naar de winkelgebieden. Zij zijn van harte welkom, binnen de nieuwe regels van de tijdelijke anderhalvemetersamenleving. Er zijn inmiddels voldoende protocollen die duidelijk maken hoe er gewinkeld moet worden BINNEN en net VOOR de winkel. Het is minder … Lees verder