Quo Vadis?

Zoals elk jaar is mijn eerste klus in het nieuwe jaar, het op een rijtje zetten van de leegstandsontwikkeling in het afgelopen jaar. Dit jaar werd dat geen positief verhaal, na een paar jaren van herstel is in 2019 de leegstand weer fors gestegen. Daar is de afgelopen weken genoeg over geschreven, dat ga ik hier niet herhalen.

In het bericht over leegstand stond echter ook een constatering die ik omwille van de focus niet verder heb uitgewerkt, maar die wel meer aandacht verdient. Het gaat om het aantal gestopte winkels in 2019, dat lag met bijna 2.800 (3% van de totale voorraad) op een extreem en historisch hoog niveau. Gaat dat de komende 5 jaar zo door, dan zou de uitspraak die Cor molenaar ooit deed “Er verdwijnen de komende 5 jaar 15.000 winkels” met enkele jaren vertraging misschien zelfs nog uitkomen.

Laatste fysieke winkel sluit in 2080

Doen we met statistiek een trendextrapolatie dan zou dit betekenen dat voor 2080 de laatste fysieke winkel in Nederland haar deuren heeft gesloten. Als onze New Gen leden een beetje gezond leven moeten zij dat nog gewoon kunnen meemaken.

Dat wij straks geen fysieke winkels meer hebben is een vergezicht dat ik niet geloof, maar dat er de komende jaren nog veel winkels zullen sluiten, lijkt me redelijk zeker. De hamvraag is dan waar gaat dit stoppen, ergens tussen de 90.000 winkels die we nu hebben en de nul waar we met de huidige trend rond 2080 uitkomen. Dat is een glazen bol waar ik heel graag in wil kijken.

Faillissementen winkelketens dragen beperkt bij

Het ultieme antwoord heb ik niet, maar door de stoppers van vorig jaar verder af te pellen krijgen we wat meer beeld. De eerste constatering is dat faillissementen van ketens veel stof doen opwaaien, maar beperkt bijdragen aan het totale aantal stoppers. Als ik alle sluitingen van Op=Op, Hudson’s Bay, Intertoys etc. bij elkaar optel kom ik tot zo’n 500 winkelsluitingen, dat is minder dan 20% van het totale aantal sluitingen. Zeker relevant maar niet de grootste veroorzaker.

Kijken we dan naar de andere ketens die hun winkelnetwerk aan het herstructureren zijn dan zorgt dat voor zo’n 300 sluitingen, dat is dus zo’n 10% van het totaal. De overige 2.000 sluiting waren allemaal zelfstandige winkeliers die vorig jaar gestopt zijn. Dat is een groot aantal en dat roept vragen op.

Allereerst strookt dit aantal niet met het aantal door het CBS geregistreerde faillissementen. Dat waren er in de handel 730, de sector handel is veel breder dan detailhandel dus maar een deel van deze 730 faillissementen waren winkels die failliet gingen. Dus een faillissement was voor veel ondernemers niet de reden om te stoppen.

Vergrijzing winkeliers

Kijken naar de cijfers van Retail Insiders dan blijkt meer dan 20% van de werkenden in de detailhandel non-food ouder dan 55 jaar te zijn. Van het totaalaantal werkenden is, volgens het CBS, 11% 55 jaar of ouder. Daar lijkt dus een belangrijke verklaring te zitten. Waarschijnlijk waren er vorig jaar dus veel bedrijfsbeëindigingen vanwege pensionering, zonder bedrijfsopvolging.

Detailhandel wordt steeds minder dominant

Als dat klopt is ook het einde nog niet in zicht. De gemiddelde Nederlandse winkelier is nog steeds relatief oud en zolang jongeren niet staan te springen om een winkel te starten zal het Nederlandse winkelbestand dus nog verder krimpen. Uiteindelijk zal daar een nieuw evenwicht in moeten worden gevonden. Detailhandel krijgt daarmee een meer ondergeschikte rol in de Nederlandse stadscentra en wij als sector zullen ons daarop moeten heroriënteren. Voor de NRW is die heroriëntatie een van de belangrijke speerpunten voor 2020, hoe in de toekomst om te gaan met de W, van de NRW. Waar de sector heen gaat blijft een glazen bol, maar de richting die de NRW op gaat zal dit jaar verder duidelijk worden.

 


Gertjan Slob, Director of Research bij Locatus en voorzitter NRW Commissie Kennis & Innovatie

Thema 2020 – Inzichten & Vergezichten

“Voorspellen is moeilijk, vooral als het de toekomst betreft”. Dit inzicht leerde ik van Carlo van de Weijer op onze Researchbijeenkomst in februari. En vervolgens nam hij ons op zeer geestige manier mee in de mogelijke toekomst van zelfrijdende auto’s. Een goed verhaal – gebracht met humor – blijft heerlijk hangen. Betekeniseconomie En zo heb … Lees verder

Handreiking “Saneren Plancapaciteit” helpt overbodige winkelmeters te schrappen

De Retailagenda heeft op 28 november de handreiking “Saneren Plancapaciteit” gepresenteerd. De handreiking helpt partijen bij het inventariseren van de plancapaciteit voor detailhandel in bestemmingsplannen en geeft aan welke vervolgstappen kunnen worden genomen om tot saneren over te gaan.  Gemeenten spannen zich in om hun binnenstad of dorpskern aantrekkelijker en compacter en daarmee bij toekomstbestendig … Lees verder

Presentaties Green Retail Academy 2019

Green Retail Academy In de afgelopen jaren zijn wij op de hoogte gebracht en gehouden van de huidige/toekomstige wet- en regelgevingen tijden de “Green Retail reeks”. Zo ook afgelopen dinsdag 26 november tijdens Green Retail Academy, terug de schoolbanken in was het motto tijdens het congres op Wageningen University & Research. Wat zijn de laatste … Lees verder